Waarom voel ik me een imposter op het werk?

Je kunt goed zijn in je werk en je toch een imposter voelen: iemand die bang is dat anderen ontdekken dat ze niet goed genoeg is. Dat gevoel is geen objectieve beoordeling van je kunnen. Een begin is onderzoeken wat er werkelijk gebeurt, wat je hoofd ervan maakt en wat jij vervolgens doet.

Misschien krijg je veel verantwoordelijkheid. Je collega's vragen je om advies. Je levert goed werk. En toch lees je die ene mail nog een keer na. En nog een keer. Niet omdat er steeds iets nieuws in staat, maar omdat je zeker wilt weten dat niemand iets op je kan aanmerken.

Herkenbaar? Dan ben je welkom om even anders te kijken naar die twijfel.

Wat bedoelen we met impostergevoelens?

Met impostergevoelens bedoel ik hier de angst om door de mand te vallen, terwijl je wel degelijk kennis, ervaring of resultaten hebt. In zoekopdrachten heet dat vaak het imposter syndroom. Je kunt succes bijvoorbeeld aan toeval toeschrijven, complimenten wegwuiven of denken dat je de volgende keer pas echt moet bewijzen dat je iets kunt.

Het label alleen vertelt nog niet wat er bij jou speelt. Misschien werk je in een nieuwe rol en moet je werkelijk iets leren. Misschien zijn verwachtingen onduidelijk of is er weinig ruimte om fouten te maken. Ook je werkomgeving verdient aandacht. Niet alles wat moeilijk voelt, is een probleem dat jij in jezelf moet oplossen.

Waarom helpt nog harder werken niet altijd?

Extra voorbereiding kan nuttig zijn. Maar als je vooral voorbereidt om elke mogelijkheid op kritiek uit te sluiten, komt er moeilijk een einde aan.

In mijn programma werk ik met een herkenbare cirkel: je denkt dat het mis zal gaan, je voelt spanning, je controleert of vraagt bevestiging, en daarna voel je even opluchting. De volgende keer lijkt die extra controle weer nodig. Het lastige is dat je zo weinig gelegenheid krijgt om te ervaren wat er gebeurt als je een kleine stap zet zonder alle zekerheid vooraf.

Dat is geen verwijt. Die manieren van omgaan met twijfel kunnen je ver hebben gebracht. Je mag ook onderzoeken wat ze je nu kosten.

Moet je eerst meer zelfvertrouwen krijgen?

Je hoeft niet met iedere stap te wachten tot je je zeker voelt. Dat is een belangrijk uitgangspunt in mijn werk.

Ik weet hoe het is om veel verantwoordelijkheid te dragen. Ik promoveerde, werkte in leidinggevende en opleidende rollen en was gewend de touwtjes stevig vast te houden. Naast mijn werk wilde ik het ook thuis goed doen. Ik regelde vooruit en nam taken over. Mijn dagen werden steeds meer een to-do-lijst.

Stap voor stap leerde ik dat loslaten ook kracht kan vragen. Niet alles zelf dragen. Kijken wat voor mij belangrijk was. Daar kwam niet ineens een leven zonder twijfel voor terug. Wel ruimte om anders te kiezen.

Wat kun je vandaag oefenen?

Kies één gewone, overzichtelijke werksituatie. Geen beslissing met grote veiligheids- of financiële gevolgen.

1. Schrijf op wat je hoofd voorspelt. Bijvoorbeeld: “Ze vinden mijn vraag vast dom.”
2. Zet ervoor: “Ik merk dat ik de gedachte heb dat…” Je hoeft de gedachte niet weg te krijgen. Kijk of je hem als gedachte kunt herkennen.
3. Vraag jezelf: wat vraagt deze situatie echt van mij? Een vraag stellen, iets nakijken of een besluit bespreken?
4. Kies één kleine stap. Stel bijvoorbeeld die inhoudelijke vraag in het overleg.
5. Kijk achteraf naar wat er daadwerkelijk gebeurde. Wat heb je geleerd, ook als het ongemakkelijk bleef?

Je hoeft hier geen nieuwe prestatie van te maken. Het doel is niet om de oefening perfect uit te voeren.

Wanneer kan coaching helpen?

Als zelftwijfel steeds bepaalt wat je doet of laat, kan het fijn zijn om samen naar het patroon te kijken. Wat probeer je te voorkomen? Wat kost dat je? En wat zou je willen doen als je niet steeds op goedkeuring hoefde te wachten?

In Kill Your Imposter werken we met snappen, voelen en doen. Je leert je patronen herkennen en oefent met keuzes vanuit wat jij belangrijk vindt. Wil je liever stilstaan bij jouw specifieke werk of situatie? Lees dan over 1-op-1 coaching.

Je hoeft de twijfel niet eerst op te lossen om een eerste stap te zetten.